قرارداد واگذاری اجناس مغازه (نقدی)

قرارداد واگذاری اجناس مغازه (نقدی) چیست؟

قرارداد واگذاری اجناس مغازه (نقدی) توافقی میان فروشنده و خریدار است که به موجب آن، اقلام معین موجود در مغازه در برابر پرداخت نقدی بهای مورد توافق به خریدار منتقل می‌شوند. این سند می‌تواند هنگام جمع‌آوری یا تغییر فعالیت یک واحد صنفی، فروش موجودی کالا یا واگذاری لوازم و تجهیزات مشخص مورد استفاده قرار گیرد. عنوان قرارداد به‌تنهایی حدود معامله را تعیین نمی‌کند؛ بنابراین باید در متن به روشنی مشخص شود چه کالاهایی فروخته می‌شوند و چه دارایی‌هایی خارج از توافق باقی می‌مانند.

این قرارداد درباره فروش اقلام تعریف‌شده است و به‌خودی‌خود به معنای انتقال سرقفلی، حق کسب‌وپیشه، اجاره‌نامه، پروانه کسب، نام تجاری، بدهی‌ها یا تعهدات مربوط به فعالیت مغازه نیست. اگر طرفین قصد واگذاری هر یک از این موارد را نیز داشته باشند، باید شرایط آن را جداگانه و با توجه به مقررات مرتبط بررسی و مستند کنند. تفکیک موضوع معامله از سایر حقوق و تعهدات، به‌ویژه زمانی اهمیت دارد که فروش هم‌زمان با تعطیلی، تغییر مالک یا جابه‌جایی محل کسب انجام می‌شود.

مشخص کردن دقیق موضوع معامله

عبارت کلی مانند تمام اجناس مغازه ممکن است در زمان تحویل یا پس از آن محل اختلاف شود. بهتر است فهرستی پیوست قرارداد تهیه شود و برای هر قلم، اطلاعات قابل شناسایی درج شود؛ از جمله نام کالا، تعداد، مدل، برند، شماره سریال در صورت وجود و وضعیت ظاهری یا فنی. اگر فهرست چند صفحه دارد، آن را به‌عنوان پیوست قرارداد معرفی کنید و صفحات را به امضای طرفین برسانید. برای کالاهای بسته‌بندی‌شده یا موجودی انبار نیز می‌توان روش شمارش و تطبیق اقلام را مشخص کرد.

باید روشن شود معامله شامل چه گروه‌هایی است: موجودی قابل فروش، قفسه‌ها، میز و صندلی، ابزار، دستگاه‌ها یا تجهیزات دیگر. اگر موردی متعلق به فروشنده نیست، در وثیقه قرار دارد یا انتقال آن به رضایت شخص دیگری وابسته است، نباید بدون تعیین تکلیف در فهرست فروش قرار گیرد. فروشنده و خریدار می‌توانند درباره نحوه بررسی کالا پیش از امضا و پذیرش وضعیت موجود توافق کنند. شرح دقیق وضعیت، به‌خصوص درباره کالاهای دست‌دوم یا دارای ایراد، به کاهش برداشت‌های متفاوت کمک می‌کند.

مبلغ، پرداخت نقدی و رسید

در قرارداد نقدی، مبلغ کل معامله و زمان پرداخت باید به‌صراحت درج شود. منظور از پرداخت نقدی بهتر است به صورت روشن بیان شود؛ برای مثال، پرداخت هم‌زمان با امضا از طریق وجه نقد یا انتقال بانکی و تأیید وصول آن. اگر بهای اقلام به صورت یک مبلغ کلی تعیین شده است، همین موضوع درج شود و اگر قیمت هر گروه یا قلم جداگانه اهمیت دارد، جزئیات در متن یا پیوست بیاید. هر پرداخت باید با رسید، تأیید بانکی یا عبارت روشن در قرارداد مستند شود تا درباره پرداخت یا باقی‌مانده احتمالی اختلاف ایجاد نشود.

همچنین مشخص کنید تسلیم کالا پس از وصول کامل وجه انجام می‌شود یا در همان زمان امضا و پرداخت صورت می‌گیرد. اگر دریافت وجه به علت انتقال بانکی با فاصله زمانی تأیید می‌شود، زمان تحقق پرداخت را دقیقاً تعیین کنید. درج اطلاعات حساب یا شیوه پرداخت، در صورت نیاز طرفین، باید با دقت انجام شود. از نوشتن عبارت‌هایی که با واقعیت پرداخت تطبیق ندارند خودداری کنید و نسخه‌های رسید را نزد طرفین نگه دارید.

تحویل اجناس و هزینه‌های جابه‌جایی

برای جلوگیری از اختلاف، تاریخ یا بازه تحویل و نشانی دقیق محل تحویل را مشخص کنید. قرارداد می‌تواند تعیین کند چه کسی مسئول بسته‌بندی، بارگیری، حمل‌ونقل و تخلیه است و هزینه هر مرحله را کدام طرف می‌پردازد. اگر تحویل در چند نوبت انجام می‌شود، برنامه تحویل و فهرست اقلام هر مرحله باید ثبت شود. بهتر است هنگام تحویل، طرفین موجودی را با پیوست تطبیق دهند و صورت‌جلسه‌ای شامل اقلام تحویلی، کسری‌ها یا ایرادهای مشاهده‌شده تنظیم کنند.

همچنین می‌توان زمان انتقال مسئولیت نگهداری و خطر آسیب یا تلف کالا را مشخص کرد؛ برای نمونه، از زمان تحویل فیزیکی هر قلم یا از زمان امضای صورت‌جلسه تحویل. این موضوع در کالاهای شکستنی، حجیم یا نیازمند نصب و جابه‌جایی تخصصی اهمیت بیشتری دارد. اگر دستگاهی نیاز به آزمایش یا بررسی فنی دارد، مدت و روش بررسی و نتیجه قابل قبول طرفین را در قرارداد یا پیوست ذکر کنید.

تعهدات، تخلف و شیوه رسیدگی به اختلاف

تعهدات فروشنده و خریدار باید با موضوع قرارداد هماهنگ باشند. از جمله می‌توان تعهد فروشنده به تحویل اقلام مندرج در فهرست و تعهد خریدار به پرداخت مبلغ توافق‌شده را ثبت کرد. اگر طرفین می‌خواهند برای تأخیر در پرداخت یا تحویل وجه التزام تعیین کنند، مبلغ یا روش محاسبه، زمان آغاز و شرایط مطالبه باید دقیق و مورد توافق باشد. تعیین وجه التزام به معنای تضمین نتیجه رسیدگی قضایی نیست و آثار آن به متن توافق و شرایط پرونده بستگی دارد.

طرفین می‌توانند درباره امکان فسخ یا خاتمه قرارداد در وضعیت‌های مشخص، آثار آن و نحوه بازگرداندن کالا یا وجه توافق کنند. درج عبارتی کلی درباره حق فسخ، بدون تعیین شرایط و پیامدها، ممکن است کافی نباشد. همچنین اگر انتخاب داور مورد توافق است، هویت یا روش تعیین داور، حدود ارجاع اختلاف و شیوه رسیدگی را روشن کنید. در صورت نداشتن توافق داوری، اختلاف از مسیر مراجع صالح و مطابق مقررات پیگیری می‌شود. درج نشانی و راه ارتباطی طرفین برای ارسال اطلاعیه‌های قراردادی نیز کاربردی است.

نکات تکمیلی پیش از امضا

• هویت و سمت امضاکنندگان را بررسی کنید و اگر یکی از طرفین نماینده است، اختیار او برای امضای قرارداد را احراز کنید.
• فهرست اقلام و پیوست‌ها را با قرارداد تطبیق دهید و به‌صراحت جزء لاینفک قرارداد معرفی کنید.
• مشخص کنید مالیات، عوارض یا هزینه‌های قانونی احتمالی مرتبط با معامله بر عهده کدام طرف است و مسئولیت‌ها را متناسب با مقررات قابل اعمال بنویسید.
• اگر مانعی خارج از اختیار طرفین ممکن است اجرای تعهد را مختل کند، شرایط اطلاع‌رسانی و آثار آن را جداگانه و روشن تعیین کنید.
• تعداد نسخه‌های قرارداد و اعتبار یکسان آن‌ها را درج کنید و همه صفحات و پیوست‌ها را امضا یا تأیید کنید.
• پیش از امضا، متن را با وضعیت واقعی کالا، نحوه پرداخت و برنامه تحویل تطبیق دهید و از باقی گذاشتن جای خالی یا عبارت مبهم پرهیز کنید.

تنظیم و بررسی قرارداد با سندآرا

نیازهای معاملات میان مغازه‌ها یکسان نیست؛ نوع کالا، شمار اقلام، وضعیت تجهیزات، شیوه پرداخت و زمان‌بندی تحویل می‌تواند متن موردنیاز را تغییر دهد. سندآرا خدمات تنظیم، تدوین، بررسی، بازبینی، اصلاح و شخصی‌سازی قرارداد ارائه می‌کند تا مفاد توافق با شرایط واقعی طرفین هماهنگ باشد. قرارداد اختصاصی متناسب با نیازها، شرایط طرفین، موضوع معامله و الزامات سفارش تدوین می‌شود. قرارداد اختصاصی تخصصی علاوه بر شرایط طرفین، الزامات و ریسک‌های تخصصی صنعت، حوزه فعالیت یا نوع قرارداد را در نظر می‌گیرد. نمونه قرارداد اختصاصی نیز ساختاری اختصاصی و قابل استفاده مجدد برای پروژه‌ها یا همکاری‌های مشابه است و منظور از آن فرم عمومی آماده یا فایل دانلودی نیست. انتخاب خدمت مناسب به میزان پیچیدگی معامله و سطح شخصی‌سازی موردنیاز بستگی دارد.

سؤالات متداول

سؤال: آیا عبارت اجناس مغازه برای تعیین موضوع معامله کافی است؟
پاسخ: معمولاً بهتر است اقلام با مشخصات و تعداد در متن یا پیوست فهرست شوند و اقلام خارج از معامله نیز در صورت نیاز مشخص باشند.

سؤال: برای اثبات پرداخت نقدی چه اقدامی مناسب است؟
پاسخ: روش پرداخت و زمان وصول را در قرارداد بنویسید و رسید معتبر یا تأیید انتقال وجه را نگهداری کنید. عبارت پرداخت کامل تنها زمانی درج شود که وجه واقعاً دریافت شده باشد.

سؤال: آیا با این قرارداد اجاره مغازه یا مجوز فعالیت هم منتقل می‌شود؟
پاسخ: خیر، فروش کالاها به‌تنهایی انتقال اجاره، مجوز، سرقفلی یا سایر حقوق مربوط به محل کسب را ثابت نمی‌کند. هر موضوع باید جداگانه و با رعایت شرایط قانونی مربوط بررسی شود.

سؤال: آیا می‌توان هزینه حمل و وجه التزام تأخیر را در قرارداد تعیین کرد؟
پاسخ: بله، طرفین می‌توانند با توافق، مسئول پرداخت هزینه حمل و شرایط و میزان وجه التزام را به‌صورت روشن در قرارداد درج کنند.